Жол-көлік оқиғасының алдын алу

23353_1Жарақаттанудың барлық түрлерінің ішінде адамдардың денсаулығы мен өміріне аса қауіпті жол-көлік жарақаттары болып табылады. XX ғасырдың басында жекелеген жағдайлар түрінде пайда болған, тарихи қысқа уақыт аралығында (75 жыл) көшелер мен жолдарда жол-көлік оқиғалары адамдардың жаппай санының жарақаттануының, мүгедектігінің және өлуінің негізгі себебі, демек — адамзаттың ерекше алаңдаушылығының мәні болды. Соңғы жылдары автокөліктердің күрт өсуі көптеген проблемаларды тудырды, соның ішінде ЖКО «ұлттық апат»сипатында болып отыр.

Жыл сайын әлемде ЖКО нәтижесінде шамамен 1,3 млн.адам көз жұмады, олардың әрбір бесінші – бала. Статистика көрсеткендей, жолдардағы апаттардың себептері өзгермейді. Бұрынғысынша, ЖКО-ның 90% – дан астамы жол қозғалысы ережелерін өрескел бұзған жүргізушілердің кінәсінен орын алады. Жол апаттарынан ең аз жүргізушілер зардап шегеді, ал ең көп жолаушылар мен жаяу жүргіншілер зардап шегеді.

Жарақаттану ересектер мен балалардың денсаулығы мен өміріне елеулі қауіп төндіреді.

Сондықтан сіздерге біз, жарақаттарды болдырмауға және сіздің туысқандарыңыздың өмірін сақтауға болатын бірнеше ұсыныстарды ұсынғымыз келеді:

  • Жол жағдайын дұрыс бағалау!
  • Басты қауіптұрған машина!
  • Неге?Өйткені, жақындап келе жатқан автокөлікті алдын ала көріп, жаяу жүргінші оған жол береді. Сол тұрған машина алдайды ол жүріп келе жатқан адамның жолын жауып, кедергі келтіреді, дер кезінде байқамау қаупі сақталады.
  • Көлік тұрағынан жолға шығуға болмайды. Төтенше жағдайда тұрған автокөліктен абайлап көріну керек, қауіптің жоқ екеніне көз жеткізу керек және тек сонда ғана көшені өту керек. Балаңызбен бірге жүру бөлігінің шетіндегі көліктерге қарап, тұрған көліктің салдарынан кенеттен басқа көлік пайда болған сәтке назар аударыңыз. Бұл категориядағыларға: Ұлы Отан соғысының ардагерлері және оларға теңестірілген тұлғалар; жасы және қызмет өтілі бойынша зейнеткерлер; 1, 2, 3 топтағы мүгедектер; қарулы күш құрылымдарының зейнеткерлері; көп балалы аналар жатады. Аялдамада тұрған автобус одан тыс жүріп келе жатқан автокөлікті көруге кедергі келтіретініне баланың назарын аударыңыздар.
  • Тұрған автобустың алдынан да, артынан да айналып өтпеңіз!
  • Тұрған автобус, оны айналып өту — алдынан немесе артынан өтіп бара жатқан кезде, автомобильден өтіп бара алатын жол учаскесін өзі жабады. Бұдан басқа, аялдаманың жанындағы адамдар әдетте асығып, қауіпсіздік туралы ұмытады. Автобус кеткенше күте тұру керек.
  • Бағдаршамда қауіпті кездестіруге болады!
  • Балалар жиі былай ойлайды: «Машиналар әлі тұр, жүргізушілер мені көріп, жіберіп алады». Олар қателесіп те жатады. Жасыл белгіні қосқаннан кейін жүргізушілерге өтуге тұрған машиналардан көрмеген және жаяу жүргіншіні көрмейтін көлік шыға келеді. Егер жаяу жүргіншілер үшін бағдаршамның жасыл сигналы сөнсе-тоқтау керек. Бала ғана емес, күтуге қажетті жарық емес, көз жеткізу үшін барлық көліктер тоқтап қалды.
  • Балада жолға шығар алдында әрдайым әдетті үйретіңіз, тіпті егер онда машина жоқ болса да, оны тоқтата тұру, қарау, тыңдау – сонда ғана көшені өту.

Тәжірибе көрсеткендей, мектепте ЖКО алдын алу өте тиімді болып табылады. Тіпті егер оқу орнына кәмелетке толмағандарды ақпараттандыру үшін инспектор келсе де. Туған мектеп қабырғасында ЖКО туралы ақпаратты меңгеру әлдеқайда жақсы. Бастауыш сынып балалары үшін жиі ойындар ұйымдастырып, конкурстар өткізеді. Мысалы, оларға жол белгілерін салу, тақырыптық жұмбақтарды шешу ұсынылады. Үлкенірек оқушыларға пайдалы ақпарат болуы мүмкін, ЖКО кезінде алғашқы дәрігерлік көмек көрсетіледі. Теория міндетті түрде практикамен толықтырылады, өйткені мәліметтердің көп бөлігі сіңіріледі.

ЖКО алдын алу қажетті түрлі техникалық құралдарды пайдалану арқылы жүргізілуі мүмкін.

Оларға жатады:

Балалар автокреслосы. Оқушылар автокөліктегі креслолар не үшін арналғанын айтады. Қозғалыс кезінде қорғау қажеттілігі көрсетіледі. Бала апат болған жағдайда әр уақытта қорғалуы үшін белдікті салып отыру қажет екенін білуі тиіс.

ЖКО алдын алу апаттардың алдын алу үшін қажетті түрлі техникалық құралдарды пайдалану арқылы жүргізілуі мүмкін.

  1. Жарық шағылыстырғыш материалдар. Киімде тәуліктің қараңғы уақытында жарық шағылыстырғыш бөлшектер болуы тиіс. Олар жүргізушілерге жол бойымен немесе жаяу жүргіншілер жолымен жүретін баланы көруге мүмкіндік береді.
  2. Оқыту орталықтары. Еліміздің көптеген қалаларында ЖҚЕ оқитын мамандандырылған оқыту орталықтары жұмыс істейді. Тек теориялық бөлім ғана емес, сонымен қатар симуляторларды қолдана отырып тәжірибелік де жүргізіледі.
  3. Ойындар. Арнайы интернет-клубтар ойын түрінде балаларға уақытша жол полициясының қызметкерлері болуды ұсынады. Бұл жол белгілерін егжей-тегжейлі зерттеуге және бұзушылықтарды анықтауға мүмкіндік береді. Өлім-жітімді азайту үшін іс-шараларға барлық жастағы балалар қатысуы тиіс.

Жарақаттың алдын алу

Жол-көлік оқиғаларынан жарақат алудың алдын алу үшін жүргізушілер рөлдегі тәртіп ережелерін, ал жаяу жүргіншілер жол арқылы өту кезінде білуі тиіс.

Бірінші кезекте, жарақаттың негізгі себептерімен танысу керек:

  • жол арқылы белгіленбеген жерде немесе бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту;
  • бағдаршамның қызыл жарығына жүру;
  • автомобильдің рұқсат етілген жылдамдығын арттыру;
  • автокөлікті мас күйінде басқару;
  • қауіпсіздік жастығының ақаулығы;
  • оқылмаған қауіпсіздік белдігі;
  • жүру кезінде телефонмен сөйлесулер;
  • жүргізушіге жолдағы жағдайды бақылауға кедергі келтіретін автокөлік жолаушыларының дұрыс жүріс-тұрысы.

Апат кезінде ауыр жарақат алу және жарақат алу қаупін азайту үшін бірнеше ережелерді сақтау керек:

  1. Жүргізуші жол қозғалысының барлық ережелерін сақтауы және жолдағы жағдайды бақылай білуі тиіс.
  2. Жолаушыларға жүргізушіні алаңдатуға, дауыстап сөйлесуге және көлікті қалыпты басқаруға кедергі келтіретін өзге де әрекеттерді жасауға болмайды.
  3. Жаяу жүргіншілер жолды тек белгіленген орындарда немесе бағдаршам арқылы өту керек, барлық автомобильдер тоқтағанына алдын ала көз жеткізуі тиіс.
  4. Жаяу жүргіншілер басқа адамдардың, әсіресе балалардың жол жүру ережелерін сақтауын қадағалауы қажет.

Ата-аналардың рөлі

Мектепте ЖКО алдын алу жүргізілгеніне қарамастан, ата-аналар балалардың қатысуымен апаттардың алдын алу бойынша шаралар қабылдауы тиіс.

Басқа жаяу жүргіншілердің серуендеу кезіндегі қателіктерді көрсеткенде, сондай-ақ жол белгілерін зерттеу әдістемесі тиімдірек жұмыс істейді.

Ата-аналар балаларға бірнеше маңызды нәрселерді түсіндіруі тиіс:

  1. Жолды белгіленбеген жерде кесіп өтуге болмайды. Барлық жүргізушілер көлікті тоқтатып, содан кейін ғана жол жүруді күту керек.
  2. Жол бойында серуендеуге және автомагистраль маңында ойнауға болмайды.
  3. Машинада шулауға, жүргізушіні қозғалыстан алаңдатуға болмайды.
  4. Жолға үлкен заттарды лақтыруға болмайды.
  5. Кіші жолдастарға, сондай-ақ қарияларға жол жүруге көмектесу керек.

Ата-ананың рөлі ЖКО алдын алу маңызды. Жолда баланың өмірін құтқара алатын жол қозғалысы ережелерін зерделеуді елемеуге болмайды.

 

«Өскемен қаласының №1 емханасы» ШЖҚ КМК ұйымдасқан балалар бөлімінің мейіргері Янкина Елена Юрьевна

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған